HEGEN YO TIV LUMUN ER VEA OO TYO ZEE?---By Sparkling

HEGEN YO TIV LUMUN ER VEA OO TYO ZEE?.

Yange la Tiv venda shia shia er vea oo tyo ga. Lu zum u Orfulani Usman Danfodio hemen Mbamusulumi gbenda sha u nongun tyav a akurior a hen Nijeria cii sha u kighir ve er ve hingir Mbagbelenchurnya la.

Ken itsesen I Mbamusulumi yo I kaa er, alu or nan venda kwaghAondo u gbelenchurnya yo, alu mkighir u sha gyosugh kpa I kighir nan. Jim je yo, ve kaa er, a lu tar a venda musulumi yo u de zough a bem ga, I nger ken takerada u kwaghAondo ve u iyer er Koran la ityough ki sha utaan-kar-unyiin,ivur I sha utaan(9;5) er:

                                    Ucighan mba iwerev mbela vea Karen kela yo

                                    Wua nen mba nan jighjigh ga mba ne zough ami cii

                                    Kor nen ve ikpa,kegh nen ve ken myer,haa nen afo

                                    A utya sha ave…, (Al-Tauba ivugh 5)

Nahan sha ayange a tar lu abugh ashe kpishi ga la, zum u ikyurior ia venda musulumi yo. Mbamusulumi ve za va a shoja petali ve la,ve ta num sha kyurior la ve hemba ve,ve kighir v eve hingir mbagberenchurnya. Tindi ne lu orhemen ve muhamadu wa un ye. Ka I yila tyav mbi kighir ior la er Jihad.

Tindi la kpa ngu ken Koran ityough ki sha uhar, ivur deri-uhar man pue-teratar (Al-Baqra 216). Ior mbagen fag a kpa ka kwagh ne an eve Fulani ve lu tan num sha tar Tiv kpaa ye. Ka ve kor a kor ave sha kwagh u BUA.

Ashie kpishi ka Fulani ka ve lu shoji I musulumi ye.Alu ne nenge yo,ajiir agen yange ve zenda Tiv her er ken agar aa lu kyua a Gbajimba nahan,ve haa afo her venda u duen. Alu I er kwagh sha kwagh ne gay o, vea saa hen ajiir la gbekeke. Kwagh ne vande eren ken tar u Igipiti, ior mba ilu yilan ve hegen er ka ior I Igipiti ne ka mar nya u igipiti ga kpa ka ior mba Arab,onov mba Ishmael wan u Kpankwase Hagar wen shon u Aondo tsenga oron inja na er ilu amar un ga je la ken Genese 16:11-12.

Ior mba yan ve nyor ken tar u Igipiti ve wua mar nya ve ngohol tar la hingir tar ve.Asange aa shi her kpa ve kor ve ikpan mba a imo ken tar ve ga. Ka kwagh shon mom ve er a Ausa a ken najeria kpaa ye,ka,nahan ior mba ve lu ator sha tar u Ausa cii ilu Fulani tseegh ye.

Nahan zum u Danfodio mough er una kighir akuraior a hen Najeria cii a gberenchurnya yo ve ta vanger sha kyurior igen hen Benue I yilan er Tiv. Yange Tiv ve nyor ken ayough ve tondo u gbande-avaan kua mbaada sha ihyange ve due ve ta numsha shoji I Danfodio je hyundu kpulum; Er Tiv yange lu ior mba fan atseleke a utya yo, ve time ahungwa nahan anyinya a utya a Danfodio lug ban shin ahungwa la. Nahan er Aondo kpa yange sue Tiv kenjime dongyo shoji ii Danfodio in yange akuraior agen cii fatyo u hemban ve num ga ne, Tiv sha tseeneke ve hemba Danfodio tyav gbulughgbulugh.

Luun er ka Tiv gayo, Nijeria cii ma alu tar u mbagberenchurnya hegen. Kwagh ne yange vihi musulumi kpishi er Tiv ve hembe ve tyav shi ve vihi awashima ve la yo,je zan zan hegen kpa kwagh la ngu a hungur ve ga. Ken awashima vey o, mba henen er yange a tsa kpa ve shi vea ngohol tar ne.

Ka nahan yange m ungwa mer orumusulumi ugen tile shin wurukum shin makudi ta hiagh kaa er anyom pue shin kyundu aa lu van ken hemen la, gar u makudi una hingir sha ikyev ve. Kwagh la bee asenge, kpa alu se tema se wa ave kyum se mba henen er vea fatyo gay o, se mba tsughun a tsugh ayol ase.

  Shin er Tiv yang eve hemba musulumi tyav nahan kpaa.Tiv mba gen yang eve ya kyar a atsonka, sha ayange la Sarwuan Tarkaa Nachi na zwa er I nande Baja ,Yange Tiv nande Baja bee hen tar Tiv cii,ka nahan man I taver kpishi u zuan a Ortiv u I mar nan, nan vese hen tar Tiv u nan lu musulumi ye.

Jim je yo,Tiv cii lumun a kwaghAondo u gberenchurnya la ga.Ka mba kelen nyaregh kua tahav ve hide ve za lu nyorun musulumi ye,kpa Ortiv u sha gbaaondo yo yange eren kasua aa Ausa, shi lamen a ave doo-doo ,kpa kwaghaondo vey o lumun ga,Tiv yang ve kaa er vea oo tyo ga,kpan hegen yo er nan ve Tiv ve tem ve lu kenger mbagberenchurnya ve lu ngohol ta Tivi?,Hegen mbamusulumi hide vas ha atseleke mba iin tegh tegh ngohol tar u yang eve fatyo u ngohol sha agee gala.

Alu se bugh ashe hegen gay o, se va vaa afanyo ken hemen er ior mba sha Jos ve lu vaan hegen nahan. Zum u musulumi lu ngohol ve ajiir tegh tegh la ve faga,ve lu henen er ka kwagh ga kpa hegen u ashe ava bugh ve,ve mase kaven ibumegh vegh la yo,shie kaa. Tativ wa amishe sha Jos gande pe wuhen.